07.04.2021

Nosioc humanističke vizije renesansnog slikarstva- El Greko

Autor: Vasilisa Radović

El Greko kako su ga u Italiji nazvali po njegovom kritskom porijeklu, bio je virtuozni umjetnik, slikar i stvaralac šesnaestog vijeka. Umjetničku trasu je u početku tabao kao ikonopisac, što se njegovim preseljenjem u Veneciju, značajno transformisalo u duhu  manirizma, pravcu koji se javio na prelazu iz visoke renesanse u barok.

U Veneciji usvaja obilježja renesansne umjetnosti, kao što su perspektiva , specifičan prikaz anatomije tijela, kao i slikanje uljanim bojama. U radovima koje je oslikao u Italiji, se ističe po prvi put njegov talenat za portrete. Nakon što obiđe veći dio sjeverne Italije, i provede neko vrijeme u Rimu, odlazi u Španiju. Dolazi u Madrid sa jakom željom da slika freske za novi manastir nedaleko od Madrida, i salje slike Filipu II kako bi dobio ovaj posao. Međutim njegov zahtjev za kraljevskim pokroviteljstvom od strane Filipa II propada, pretpostavlja se zbog upečatljivog kontrasta žutih i plavih nijansi, pa se seli u Toledo, gdje i zavrjeđuje vječnu slavu.


Foto: Wikipedia

Upravo ovdje slika slavni “Pogled na Toledo”, i to je bila samo ulaznica u svijet intelektualnom društva, i profitabilne karijere. Dijego de Kastilja mu ukazuje čast pozivom da oslika tri oltarne slike u  crkvi Santo Domingo el Antiguo, a imao je i presudnu ulogu u slikanju “Espolio (Iskrcavanje Hrista)”.  Njegova najpoznatija djela obuhvataju I manirističku prefinjenost i eleganciju, ali i “drsku” kompoziciju motiva po uzoru na tada pokojnog Mikelanđela. Cijena koju je zahtjevao za “Espolio” je izazvala spor sa katedralom i njenom upravom, i to se dramatično odrazilo na njegovu karijeru, nikada više u tom iznosu nije bio plaćen od strane katedralnih autoriteta, pa je bio usmjeren da i od privatnih lica ostvaruje zaradu.

Najslavnije djelo predstavlja “Sahranjivanje grofa Orgaza”, koji je bio dobrotvor, I u njegovu čast je naručuje paroh crkve Santo Tome. Čudesno se na sahrani pojavljuju Sveti Augustin I Stefan, kao i primanje grofa u Raj, i sve ovo daje vizionarski prizvuk slici. Ova slika je  sjajan način da se španski slikar razumije, jer nagovještava njegovu želju ne da proširi fizički svijet, već da iskuša sposobnosti mašte.


Preminuo je 1614. godine, ali njegov ekspresivni duh živi i danas, u njegovom stvaranju, čuvenoj El Grekovoj kući u Toledu, i spisima koji su ostali nakon njega. Možda je i njegovo kretanje u realmu između duše i intelektualnosti, ono što ga čini toliko jedinstvenim, ali je zasigurno da je to ono što ga je lansiralo u budućnost.

Foto: art.com

Ostale vijesti iz kategorije