22.05.2020

Muzika za čitav svijet

Autor: Impuls

Ričard Vagner bio je jedan od najznačajnijih kompozitora poznog romantizma. Kao takav, i danas uživa svjetsku slavu genijalnog stvaraoca monumentalnih muzičkih drama. Jedinstvena djela poput „Loengrina“, „Rajnskog zlata“, „Valkire“ ili „Sumraka bogova“ utemeljuju čitav jedan pravac u scenskoj umjetnosti.

Rođen je na današnji dan, 22. maja 1813. godine u Lajpcigu. Muzika je bila njegova prva ljubav, pa je još kao učenik počeo da se zanima za pjesništvo i komponovanje. Prve časove teorije muzike održao mu je Kristijan Gotlib Miler, muzičar čuvenog lajpciškog Gevandhaus orkestra. 1831. Vagner upisuje Muzičku akademiju Univerziteta u Lajpcigu i pohađa nastavu komponovanja Kristijana Teodora Vajnlinga, horovođe crkve Svetog Tomasa. Betovenova opera „Fidelio“ inspirisala ga je da komponuje svoju prvu simfoniju.

U njegovom muzičkom opusu nalaze se Zabrana ljubavi (1836.), Rijenci (1842.), Leteći Holanđanin (1843.), Tanhojzer (1845.), Loengrin (1850.), Tristan i Izolda (1865.), Majstori pjevači iz Nirnberga (1868.), Rajnsko zlato (1869.), Valkira (1870.), Prsten Nibelunga (1876.), Parsifal (1882.), Vile (1888.).

Teško je opisati umjetničku vrijednost Vagnerovih djela, jer je svako zasebna cijelina i zahtjeva detaljnu analizu. Svako otkriva jedan novi svijet. Ipak, ako bismo  morali da izaberemo jedno na koje ćemo se osvrnuti, to bi bio Prsten Nibelunga (''Der Ring des Nibelungen'').

Najveća operska saga svih vremena sastoji se iz 4 dijela, ili tačnije, po osnovnoj Vagnerovoj zamisli, od uvoda i trilogije. Inspiraciju je potražio u nordijskoj mitologiji. Kompletna tetralogija izvedena je prvi put 1869. u Bajrojtu. Ovo djelo odlikuje impozantnost dimenzija i monumentalnost u svakom smislu. Ne samo da je pisano, po Vagnerovom običaju, za ogroman orkestar, koji čak ima neke specifične vagnerovske duvačke instrumente, već i uključuje veliki broj aktera raznih karakteristika (tu su božanstva ili polubožanstva, ljudi i razne vrste fantastičnih čudovišta iz mitologije), a izvođenje traje ukupno preko 15 sati, zbog čega se svaki dio izvodi posebne večeri. 

Po svojoj prirodi, ''Prsten Nibelunga'' veoma je otvoren za razna eksperimentisanja u postavkama, naročito kada se uzmu u obzir sva značenja koja je Vagner, iz ovih ili onih razloga, vidljivo ili prikriveno utkivao u njega. Osnovne ideje se u modernim produkcijama vade iz legendarnog okvira i prenose u kontekst savremen ili Vagneru ili gledaocu, jer, kao u svim besmrtnim djelima, ovde se radi o neizbrisivim pitanjima temelja čovjekovog postojanja, ambivalentnosti njegove prirode. 

Osim po vanserijskom talentu i stvaranju novih muzičkih pravaca, Vagner je upamćen i po jednoj pomalo neobičnoj navici. Naime, muzičar je opere pisao u istorijskim kostimima. Iako nikada nije otkriveno otkud ova navika, Vagner joj je bio vjeran.

Umro 13. februara 1883. u Veneciji.

Kako bi ga sačuvali od zaborava, poštovaoci njegovog lika i djela osnovali su Međunarodno udruženje Rihard Vagner koje objedinjuje 135 regionalnih udruženja sa preko 23.000 članova. Svrha udruženja je buđenje interesovanja za djela Riharda Vagnera. 


foto: france musique

Ostale vijesti iz kategorije